Ngày 20/10 là Ngày Phụ nữ Việt Nam, gắn với ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam năm 1930. Khác với ngày 8/3 nặng không khí công sở, 20/10 thường được nhiều gia đình dành cho người trong nhà: mẹ, vợ, mẹ vợ, mẹ chồng, chị em gái.
Bó hoa vẫn là thứ quen, nhưng hoa tàn sau vài ngày. Một món sản vật đi kèm, chọn đúng thứ người nhận hay dùng, sẽ ở lại trong bếp, trong tủ cả tháng và nhắc người nhận rằng mình được để ý. Dưới đây là gợi ý theo từng người, theo mùa tháng Mười và theo ngân sách.
Hiểu người nhận trước khi chọn quà
Câu hỏi đầu tiên không phải "món gì đẹp" mà là "mẹ, vợ mình hằng ngày dùng gì nhiều nhất". Người nội trợ giỏi sẽ quý một chai nước mắm ngon hơn một hộp sô cô la ngoại. Người đi làm bận rộn, hay uống trà ở văn phòng, sẽ dùng hết hộp trà ngon. Người đang ăn kiêng thì một giỏ trái cây ít ngọt có ý hơn hộp bánh.
Mẹ lớn tuổi ở quê thường ngại con tiêu tiền; quà nên là thứ "nhà có cũng dùng thêm được", không gây áy náy. Vợ ở thành phố có khi lại muốn một điều nhỏ mà riêng tư hơn: một buổi được nghỉ bếp, một món ăn vặt mình thích mà ít khi tự mua.
Quà cho mẹ: những thứ dùng mỗi ngày
Nước mắm ngon. Một chai nước mắm truyền thống của Phú Quốc (An Giang), Phan Thiết (Bình Thuận cũ, nay thuộc Lâm Đồng) hay Cát Hải (Hải Phòng) là món mẹ dùng hằng bữa. Chọn chai có ghi độ đạm, thành phần chỉ có cá cơm và muối là tốt.
Mật ong. Mẹ dùng pha nước ấm buổi sáng, ướp đồ ăn, làm gia vị. Chọn lọ có nhãn rõ nơi sản xuất, tránh mật ong không nhãn bán theo can.
Trà ngon. Nếu mẹ có thói quen uống trà, một gói chè Thái Nguyên loại tốt hơn loại mẹ thường mua là đủ thấy chu đáo.
Hạt sen, nấm hương, miến. Những món khô dùng cho bữa cơm, để được lâu, mẹ có thể chia bớt cho hàng xóm, con cháu.
Quà cho vợ: điều nhỏ mà riêng
Món ăn vặt vợ thích. Mít sấy, xoài sấy dẻo, ô mai, hạt điều, hồng treo gió Đà Lạt. Một hộp đầy đúng món vợ hay nhắc nhưng tiếc tiền không mua là quà rất có ý.
Trà hoa, sô cô la. Trà nhài, trà hoa cúc, sô cô la đen làm từ ca cao Việt. Nhẹ nhàng, hợp không khí ngày phụ nữ.
Một bữa ăn từ sản vật. Mua sản vật về và tự nấu: cá thu một nắng chiên, gỏi bưởi, chè hạt sen. Vợ được nghỉ bếp một tối, đó cũng là quà.
Sản vật vào mùa tháng Mười
Tháng Mười dương lịch là cuối thu, đầu đông ở miền Bắc, mùa khô bắt đầu ở miền Nam. Mấy loại trái cây và sản vật đang vào mùa hợp làm quà:
| Sản vật | Vùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Cam Vinh | Nghệ An | Vào vụ cuối năm, tháng Mười là đầu vụ. Quả vỏ mỏng, hơi sần, có thể còn xanh khi chín, mọng nước. |
| Bưởi Đoan Hùng | Phú Thọ | Đang chính vụ, quả nhỏ, ngọt thanh, để được nhiều ngày. |
| Hồng giòn, hồng treo gió | Đà Lạt, Lâm Đồng | Hồng giòn đang mùa; hồng treo gió là hồng sấy dẻo, để được lâu. |
| Hạt dẻ | Trùng Khánh, Cao Bằng | Vẫn còn hàng mùa thu; mua hạt sống, luộc hoặc rang ở nhà. |
| Bưởi da xanh | Bến Tre cũ (nay thuộc Vĩnh Long) | Có quanh năm, vỏ dày, tiện gửi đi xa. |
Quà cho mẹ vợ, mẹ chồng: cân bằng và tế nhị
Nếu tặng mẹ ruột, nên tặng cả mẹ vợ hoặc mẹ chồng một món tương đương. Không cần giống hệt nhau, nhưng giá trị và độ chăm chút nên ngang nhau; chuyện này nhỏ nhưng hay thành chuyện lớn trong gia đình.
Với mẹ vợ, mẹ chồng chưa thân lắm, chọn sản vật "an toàn" như trà, mật ong, trái cây đang mùa, nước mắm ngon. Tránh đồ quá riêng tư như quần áo, mỹ phẩm khi chưa biết gu. Nếu mẹ vợ hoặc mẹ chồng ở vùng khác, một món đặc sản quê mình là cách giới thiệu quê nhà khéo léo: con dâu miền Tây mang kẹo dừa, bánh pía ra Bắc biếu mẹ chồng, con rể xứ Nghệ mang cam Vinh vào Nam biếu mẹ vợ. Để vợ hoặc chồng cùng ký tên vào thiệp, món quà sẽ thành quà của cả hai.
Những sai lầm hay gặp
Tặng đồ làm bếp cho ngày phụ nữ. Nồi chiên, máy xay, bộ dao làm quà 20/10 dễ bị hiểu là "giao thêm việc". Đồ gia dụng nên mua vào dịp khác, như dịp nhà cần.
Quà giảm cân, làm đẹp không hỏi trước. Dù có ý tốt, món quà nói về cân nặng hay nếp nhăn thường làm người nhận chạnh lòng.
Mua giỏ quà kết sẵn nhiều đồ đóng hộp nhập. Đẹp lúc trao, nhưng nhiều món người nhận không dùng. Tự chọn ba, bốn món đúng gu có ý hơn.
Quên chính người trao. Quà gửi qua đơn giao hàng mà không một cuộc gọi, không một dòng chữ, khó thay được việc nói lời cảm ơn trực tiếp.
Đừng quên chị em gái và con gái
Ngày 20/10 trong nhiều nhà không chỉ dành cho mẹ và vợ. Con gái đang tuổi đi học, chị gái, em gái đã lấy chồng xa cũng là phụ nữ trong gia đình. Một túi trái cây sấy, một gói trà hoa, hay đơn giản là một chai nước mắm ngon gửi cho em gái mới ra ở riêng, là cách nhắc rằng nhà vẫn nhớ.
Với con gái nhỏ, một món ăn vặt truyền thống như kẹo dừa, mè xửng, ô mai kèm một tấm thiệp do bố viết, đủ để con thấy ngày này có ý nghĩa. Dạy con trai cùng chuẩn bị quà cho mẹ và chị em cũng là cách tốt để các con hiểu về ngày 20/10.
Gửi quà về quê cho mẹ dịp 20/10
Khi không về được, gửi quà sao cho tới nơi đúng ngày và còn nguyên vẹn:
- Chốt món từ đầu tháng Mười; chọn đồ khô, đồ đóng chai kín, trái cây vỏ dày.
- Chai nước mắm, lọ mật ong: quấn màng bọc quanh nắp, bọc thêm túi nilon, chèn kín trong thùng để không xô lệch.
- Trái cây như bưởi, cam: gói từng quả bằng giấy báo hoặc lưới xốp, không để chung với chai lọ.
- Gửi trước ngày 20/10 khoảng ba đến năm ngày tuỳ quãng đường, chọn dịch vụ có theo dõi đơn.
- Nhắn trước để mẹ biết có hàng tới, tránh để thùng quà nằm ở bưu cục.
- Đúng ngày, gọi điện hoặc gọi video; món quà chỉ là phần đi kèm.
Ngân sách và cách trao
Với mẹ, một món sản vật vài trăm nghìn đồng kèm bó hoa nhỏ đã đủ trọn ý. Với vợ, giá trị không quan trọng bằng việc đúng món, đúng lúc. Nếu có điều kiện hơn, có thể ghép một hộp ba món: trà, một món ăn vặt, một món dùng trong bếp.
Khi trao, nói một câu cụ thể: "nước mắm này con chọn loại cá cơm, mẹ dùng chấm rau luộc cho ngon". Câu nói ấy cho thấy món quà được nghĩ cho chính người nhận, không phải mua vội trên đường về.
Nếu quà là trái cây, mua trước một, hai ngày và để sẵn trong giỏ nhỏ; nếu là đồ khô, bóc bớt lớp bao bì nhựa thừa, thay bằng giấy kraft và dây buộc. Phần trình bày ấy không tốn bao nhiêu, nhưng làm món sản vật bình thường trông như một món quà được chuẩn bị riêng cho mẹ, cho vợ.
Câu hỏi thường gặp
Ngày 20/10 có ý nghĩa gì?
Ngày 20/10 là Ngày Phụ nữ Việt Nam, kỷ niệm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam năm 1930. Đây là dịp tôn vinh phụ nữ Việt, và trong gia đình thường là lúc con cái, chồng bày tỏ lòng biết ơn với mẹ, vợ.
Quà 20/10 khác quà 8/3 thế nào?
Ngày 8/3 là ngày Quốc tế Phụ nữ, thường rộn ràng ở cơ quan, trường học. Ngày 20/10 mang tính Việt Nam và gần gũi gia đình hơn. Nhiều người tặng quà tập thể dịp 8/3 và dành 20/10 cho người thân.
Tặng mẹ ở xa thì gửi sản vật gì?
Chọn đồ khô và đóng chai kín như trà, mật ong, nước mắm, hạt sen, nấm hương. Trái cây vỏ dày như bưởi gửi được nếu đi đường ngắn. Gửi sớm vài ngày và gọi điện đúng ngày 20/10.
Có nên tặng tiền cho mẹ dịp 20/10 không?
Tuỳ gia đình. Nhiều người mẹ thấy ngại khi nhận tiền vào dịp này. Nếu muốn hỗ trợ, có thể biếu tiền vào dịp khác và để 20/10 cho một món quà nhỏ có ý.
Cam Vinh tháng Mười đã ngon chưa?
Tháng Mười là đầu vụ cam Vinh, quả đã ăn được nhưng thường ngọt đậm hơn vào cuối năm. Khi mua, chọn quả cầm nặng tay, vỏ mỏng, căng; hỏi kỹ người bán về nguồn để tránh cam vùng khác gắn tên.