Có những giỏ quà mà chủ nhân bỏ ra không ít tiền, nhưng người nhận nhìn qua đã thấy "hàng chợ". Lý do hiếm khi là giá trị món bên trong. Phần lớn nằm ở những chi tiết nhỏ mà người tặng không để ý: một miếng tem giảm giá còn dính, màng co nhăn như giấy vụn, chùm hoa vải ánh kim, tấm thiệp in sẵn câu chúc đọc ở đâu cũng thấy.
Người nhận quà, nhất là người lớn tuổi và người hay được biếu, có con mắt rất tinh với những chi tiết này. Dưới đây là mười lỗi hay gặp nhất, chia theo bốn nhóm, kèm cách sửa không tốn thêm bao nhiêu.
Vì sao người nhận để ý những chi tiết nhỏ
Người được biếu quà nhiều, như ông bà, thầy cô, người có vị trí trong cơ quan, nhận hàng chục giỏ mỗi mùa Tết. Sau vài giỏ, các món bên trong bắt đầu giống nhau: hộp bánh, chai rượu, gói trà. Thứ phân biệt giỏ này với giỏ khác chính là sự chăm chút: giỏ nào sạch sẽ, gọn gàng, có món lạ, có lời viết riêng thì được nhớ; giỏ nào lấp lánh, nhiều đồ nhựa, còn tem giá thì bị xếp chung vào góc.
Cũng có một lý do tế nhị hơn: những chi tiết rẻ tiền làm người nhận đoán được người tặng đã mua vội, mua cho xong. Không ai nói ra, nhưng cảm giác "được nghĩ tới" hay "bị cho có lệ" hình thành chỉ trong vài giây đầu mở giỏ.
Nhóm lỗi ở chọn món
Lỗi 1: Món nào cũng nhận ra ngay là mua ở siêu thị gần nhà. Một hộp bánh quy bơ đóng hộp thiếc ai cũng từng thấy, một chai dầu ăn, một lốc nước ngọt. Không có gì sai, nhưng chúng làm giỏ quà mất đi cảm giác "được chọn riêng". Thay một hai món đó bằng một sản vật có vùng miền rõ ràng như chè búp Tân Cương, mứt gừng Huế, bánh pía Sóc Trăng là đổi được cả tinh thần giỏ.
Lỗi 2: Hạn dùng gần. Bánh còn ba tuần, chà bông còn chục ngày, biếu vào giữa tháng Chạp thì đến Tết đã sát hạn. Người nhận lật hộp xem hạn là chuyện rất thường. Mua món có hạn dài, hoặc chọn đồ làm mới và ghi ngày làm rõ ràng trên thiệp.
Lỗi 3: Rượu ngoại hạng thấp làm món chính. Một chai rượu ngoại phổ thông bày giữa giỏ, đặt cạnh sản vật Việt, tạo cảm giác vừa lệch tông vừa cố tỏ ra sang. Nếu muốn có rượu, một chai rượu làng nghề có nguồn gốc rõ hoặc một chai vang đúng loại người nhận thích sẽ hợp hơn.
Nhóm lỗi ở vật liệu
Lỗi 4: Rơm nhựa ánh kim và hoa giả. Sợi nhựa óng ánh, hoa vải cắm cành, quả châu nhựa là thứ rẻ nhất trong giỏ nhưng lại đập vào mắt đầu tiên. Thay bằng rơm giấy màu trầm, lá chuối khô, cành lá thật như lá bưởi, cành quýt, hoặc bỏ hẳn.
Lỗi 5: Màng co nhăn, thủng, mờ. Màng co thổi không đều tạo những nếp nhăn cứng và vết mờ đục. Nếu không có máy sấy hoặc không quen tay, dùng túi kính trong hoặc bỏ màng, chỉ cố định món thật chắc và thắt ruy băng.
Lỗi 6: Túi nilon cửa hàng và tem giá còn nguyên. Tem giá, tem khuyến mãi "mua 1 tặng 1", túi nilon in tên siêu thị là thứ làm người nhận khó chịu nhất vì biết luôn giá trị món quà. Gỡ sạch, kể cả miếng tem nhỏ dưới đáy lọ. Keo tem còn dính thì lau bằng chút dầu ăn rồi lau lại bằng khăn khô.
Nhóm lỗi ở trình bày
Lỗi 7: Nơ quá to, quá nhiều lớp. Một chiếc nơ to gần bằng nửa giỏ, nhiều vòng nhiều màu, kéo sự chú ý khỏi món quà. Nơ nên vừa phải, một hai màu, chiều rộng ruy băng tương xứng với kích cỡ giỏ.
Lỗi 8: Quá nhiều màu. Giỏ có đỏ, vàng, xanh lá, tím, bạc, hồng cùng lúc thì không món nào nổi lên. Giữ một màu chủ đạo, một màu nhấn và màu tự nhiên của sản vật.
Lỗi 9: Món chính bị che. Hũ mật ong ngon bị hộp bánh to chắn phía trước, chai rượu nằm khuất sau bó măng. Kiểm tra bằng cách đứng cách giỏ hai bước, nhìn thẳng: món đắt nhất phải là thứ thấy đầu tiên.
Nhóm lỗi ở lúc trao: tấm thiệp in sẵn
Lỗi thứ mười không nằm trong giỏ mà nằm ở tấm thiệp. Thiệp in sẵn "Chúc mừng năm mới, an khang thịnh vượng" kèm chữ ký in là thứ người nhận đọc lướt rồi bỏ. Chỉ vài dòng viết tay, gọi đúng tên người nhận, nhắc tới một điều cụ thể ("biết bác thích uống trà buổi sáng nên cháu chọn chè búp mùa xuân") làm món quà khác hẳn.
Với quà sản vật, tấm thiệp còn là chỗ để nói nguồn gốc: hũ mật ong lấy ở đâu, mùa nào, nên bảo quản thế nào. Thông tin đó làm người nhận tin vào giá trị món quà hơn bất cứ cái vỏ đắt tiền nào. Không cần văn hoa; câu ngắn, đúng sự thật là đủ.
Cách cứu một giỏ quà đã lỡ mua sẵn
Nếu giỏ đã mua ở cửa hàng và bạn thấy có vài lỗi kể trên, vẫn sửa được trong mười lăm phút. Cắt màng co, nhấc hết món ra. Bỏ hoa giả, quả châu, bớt rơm nhựa. Gỡ tem, kiểm hạn từng món, loại món sát hạn. Xếp lại theo thứ tự cao sau thấp trước, món chính ra giữa tầm mắt.
Nếu giỏ trông trống sau khi bỏ món độn, thêm một hai món nhỏ có giá trị thật như gói hạt điều rang muối, hũ muối tôm, gói trà nhỏ. Cuối cùng, bọc lại bằng túi kính hoặc để hở với ruy băng một màu, và viết một tấm thiệp tay. Giỏ quà sau khi sửa thường trông đắt hơn lúc mua, dù chẳng thêm bao nhiêu tiền.
Với giỏ mua online giao thẳng tới người nhận, bạn không có cơ hội sửa. Khi đó hãy làm ngược lại: dặn trước người bán không dán tem giá, không kèm hoa giả, không dùng rơm nhựa ánh kim, và gửi nội dung thiệp để họ viết hoặc in kèm. Phần lớn cửa hàng sẵn lòng làm theo nếu được dặn rõ từ lúc đặt, còn khi giỏ đã giao rồi thì không ai sửa được nữa.
Đừng để khâu giao làm hỏng công sức
Một giỏ quà kết đẹp vẫn có thể đến tay người nhận trong tình trạng méo mó. Giỏ để nằm ngang trong cốp xe máy, bị dằn qua ổ gà, chai rượu nghiêng đè lên hộp bánh. Giỏ giao qua người chở hàng, xếp chồng với các kiện khác, móp một góc màng co. Những hư hại này người tặng không nhìn thấy, nhưng người nhận thì thấy rõ.
Nếu tự mang đi, đặt giỏ đứng thẳng ở sàn xe ô tô, chèn hai bên bằng túi mềm. Nếu chở xe máy, giỏ nhỏ để trong thùng đựng hàng có chèn xốp, giỏ lớn thì nên đi taxi hoặc nhờ giao. Khi nhờ người giao, dặn rõ giỏ dễ vỡ, không xếp chồng, và nhờ chụp ảnh lúc giao để biết tình trạng.
Danh sách soát nhanh 60 giây
Trước khi trao, đứng trước giỏ và tự hỏi:
- Có còn tem giá, mã giảm giá, túi nilon cửa hàng nào không?
- Món đắt nhất có phải là thứ nhìn thấy đầu tiên không?
- Trong giỏ có quá ba màu không kể màu sản vật không?
- Có món nào hạn dùng dưới một tháng không?
- Có thứ gì bằng nhựa ánh kim, hoa giả có thể bỏ đi không?
- Thiệp đã có tên người nhận và một câu viết riêng chưa?
Câu hỏi thường gặp
Gỡ tem giá dính keo trên hộp giấy thế nào cho sạch?
Dùng máy sấy hơ ấm miếng tem vài giây cho keo mềm rồi bóc từ từ. Keo còn sót trên hộp nhựa, lọ thủy tinh thì lau bằng chút dầu ăn, sau đó lau khô. Hộp giấy mỏng thì chỉ nên hơ ấm, không lau dầu vì sẽ loang.
Giỏ quà có cần nơ không?
Không bắt buộc. Một sợi dây gai, dây cói buộc gọn hoặc một dải ruy băng phẳng không thắt nơ đều đẹp, nhất là với quà phong cách mộc. Nơ chỉ cần khi muốn che chỗ gom miệng túi kính hoặc màng co.
Có nên để hóa đơn trong giỏ quà biếu?
Không nên để trong giỏ. Nếu món có bảo hành hoặc người nhận có thể cần đổi, giữ hóa đơn riêng và báo nhẹ rằng có thể đổi khi cần. Với quà doanh nghiệp cần chứng từ, hóa đơn đi theo đường kế toán, không kẹp trong quà.
Thiệp viết tay nên viết dài bao nhiêu?
Ba đến năm dòng là vừa: gọi tên, một lời chúc đúng dịp, một câu về món quà, ký tên. Viết dài thành thư thì hợp với người rất thân, còn với cấp trên hay đối tác nên ngắn gọn.
Giỏ quà rẻ có thể trông sang không?
Có, nếu chọn ít món nhưng có nguồn gốc rõ, vỏ đơn giản sạch sẽ, không có đồ nhựa trang trí, và kèm thiệp viết tay. Cảm giác sang đến từ sự chọn lọc, không đến từ số món hay độ bóng của giấy gói.
