Tự kết giỏ quà sản vật tại nhà: 7 bước từ lót đế đến thắt nơ

Một giỏ quà tự kết đẹp không nằm ở món đắt, mà ở chỗ mọi thứ đứng yên, nhìn được mặt chính của từng món và không xô lệch khi người nhận xách lên. Phần lớn giỏ quà tự làm bị chê "lộn xộn" chỉ vì xếp theo thứ tự mua về, không có đế nâng và không cố định chai lọ.

Dưới đây là cách làm theo đúng trình tự mà các tiệm kết giỏ quà vẫn dùng mỗi mùa Tết, rút gọn lại cho người làm tại nhà với dụng cụ mua được ở chợ hoặc tiệm vật tư bao bì. Một giỏ cỡ vừa, sáu đến tám món, làm lần đầu mất chừng 40 phút; quen tay thì khoảng 20 phút.

Chuẩn bị dụng cụ trước khi mua món

Có đủ đồ nghề thì xếp nhanh và chắc. Phần lớn những thứ này mua một lần dùng được vài mùa:

• Giỏ hoặc khay: giỏ mây, giỏ tre, khay gỗ có thành. Đáy phẳng, thành chắc, quai không lung lay.
• Vật liệu nâng đế: bìa các-tông gấp đôi, khối xốp, hoặc vài hộp giấy rỗng. Đây là thứ quyết định giỏ trông đầy hay lõm.
• Rơm giấy (giấy sợi nhăn) để phủ đế và chèn khe. Chọn một màu chủ đạo, tránh mua loại nhuộm phai màu.
• Băng keo hai mặt loại dày, dây kẽm bọc nhựa hoặc dây rút trong để cố định chai, lọ, hộp.
• Màng co hoặc túi kính cỡ lớn hơn giỏ ít nhất 15–20 cm mỗi chiều, cộng máy sấy tóc nếu dùng màng co.
• Ruy băng, kéo sắc, thiệp. Súng bắn keo chỉ dùng cho phần trang trí, không để keo chạm vào bao bì thực phẩm hở.

Chọn món trước, chọn giỏ sau

Sai lầm phổ biến nhất là mua giỏ trước rồi cố nhét món vào. Cách đúng là gom đủ món, đặt cạnh nhau trên bàn, đo món cao nhất và món to nhất, rồi mới chọn giỏ. Giỏ nên có miệng rộng hơn tổng chiều ngang của hai món lớn nhất đặt cạnh nhau, và thành giỏ thấp hơn món cao nhất chừng một phần ba để món đó vẫn lộ ra.

Nếu giỏ có món nặng như chai rượu, hũ mật ong hay túi gạo hai ký, kiểm tra quai bằng cách nhấc giỏ rỗng có đặt sẵn món nặng nhất vào. Giỏ mây đan thưa hoặc quai chỉ buộc dây cói rất dễ tuột khi chở xe máy. Với giỏ trên năm ký, khay gỗ hoặc thùng gỗ có tay cầm khoét lỗ chắc chắn hơn giỏ có quai cong.

Bảy bước xếp giỏ theo thứ tự

Làm theo đúng trình tự này, mỗi bước xong mới sang bước sau:

1. Lót đế nâng. Đặt bìa hoặc xốp vào đáy giỏ sao cho phần sau cao hơn phần trước, tạo một mặt dốc nhẹ về phía người nhìn. Phủ rơm giấy lên kín đế, dày chừng hai đốt ngón tay.
2. Đặt món cao nhất ở sau, lệch tâm. Chai rượu, hộp trà dáng đứng hay bó măng khô dựng đặt ở phía sau, hơi lệch về một bên. Đặt chính giữa trông cứng và che các món khác.
3. Xếp món tầm trung tạo nhịp. Hộp bánh, hũ mứt, gói nấm đặt chéo nhau thành hình tam giác với món cao nhất, nhãn quay ra ngoài.
4. Món nhỏ lên phía trước. Túi hạt điều, gói trà nhỏ, hũ muối ớt đặt hàng đầu, thấp nhất.
5. Chèn khe. Nhồi rơm giấy hoặc các gói nhỏ vào mọi khoảng trống để các món tựa vào nhau. Giỏ được chèn đủ thì nghiêng 45 độ không món nào trượt.
6. Cố định. Dán băng keo hai mặt dưới đáy hộp, buộc dây kẽm quanh cổ chai rồi luồn qua nan giỏ, siết vừa đủ không làm móp bao bì.
7. Bọc và thắt nơ. Bọc màng hoặc túi kính, gom phần thừa lên trên quai, buộc chặt rồi mới thắt ruy băng che chỗ buộc.

Nguyên tắc xếp theo trọng lượng, mùi và góc nhìn

Nặng dưới, nhẹ trên, nặng dồn về giữa. Chai lọ và đồ hộp nặng đặt sát đáy, gần trục quai, để khi xách giỏ không bị nghiêng về một phía. Giỏ lệch trọng tâm là giỏ dễ đổ khi đặt trên yên xe.

Đồ có mùi để xa trà và bánh. Mực khô, cá khô, mắm, tiêu sọ hay nấm hương khô đều có mùi lan qua bao bì mỏng. Trà và bánh quy hút mùi rất nhanh. Nếu buộc phải chung giỏ, cho đồ có mùi vào túi zip hoặc hộp kín trước.

Mặt chính hướng ra, mã vạch quay vào. Mỗi món có một mặt đẹp nhất. Quay mặt đó ra phía trước, giấu mặt sau có mã vạch và bảng thành phần vào trong.

Lặp màu có chủ đích. Hai hoặc ba điểm cùng màu đặt so le (ví dụ nắp đỏ của hũ mứt, ruy băng đỏ, quả cam) làm mắt người xem đi một vòng quanh giỏ. Màu nào cũng xuất hiện một lần duy nhất thì giỏ trông rời rạc.

Cố định chai lọ thủy tinh cho chắc

Chai rượu, hũ mật ong, lọ mắm, hũ chà bông thủy tinh là phần dễ hỏng nhất của giỏ. Ngoài dây kẽm buộc cổ chai, nên cắt một miếng bìa khoét lỗ vừa đáy chai, dán xuống đế để chai không xoay. Hai món thủy tinh không đặt chạm trực tiếp vào nhau; luôn có một lớp rơm giấy hoặc một hộp giấy chen giữa.

Kiểm tra nắp trước khi xếp: vặn chặt, quấn một vòng màng bọc thực phẩm quanh nắp mật ong và nước mắm. Hai thứ này rỉ một chút là dính cả giỏ, và người nhận sẽ nhớ cái giỏ dính tay hơn là món quà. Nếu giỏ phải đi xe khách hay gửi xa, nên tách chai lọ ra thùng riêng có chèn kỹ; giỏ chỉ hợp để trao tận tay.

Bọc màng hay để hở

Màng co cho cảm giác gọn, sạch và giữ món không rơi ra khi xách. Cách làm: đặt giỏ vào giữa tấm màng, gom bốn góc lên trên, buộc chặt, rồi dùng máy sấy tóc thổi đều từ dưới lên, cách màng khoảng một gang tay, cho màng co ôm sát. Thổi quá gần sẽ thủng màng hoặc làm nóng chảy tem trên hộp.

Với giỏ có trái cây tươi, không nên bọc kín. Quả vẫn hô hấp, hơi nước đọng lại trong màng sau vài giờ làm quả nhanh úng, nhất là ngày nồm ẩm cuối năm ở miền Bắc. Giỏ trái cây chỉ cần ruy băng và một tấm lưới hoặc giấy lụa phủ hờ. Giỏ đồ khô thì bọc màng thoải mái, nhưng nên để một khe nhỏ ở đỉnh nếu bên trong có bánh còn ấm hoặc vừa mới hút chân không xong.

Kiểm tra lần cuối trước khi mang đi

• Nhấc giỏ lên, lắc nhẹ: nghe tiếng lạch cạch là còn món chưa cố định.
• Soát hạn dùng từng món; bánh kẹo, chà bông, lạp xưởng nên còn ít nhất vài tuần kể từ ngày tặng.
• Gỡ hết tem giá, tem giảm giá, hóa đơn kẹp trong túi.
• Lau sạch bụi rơm giấy bám trên nắp chai và mặt hộp.
• Gắn thiệp ở chỗ dễ thấy nhưng không che món chính.
• Chụp một tấm ảnh giỏ quà trước khi bọc để nhớ mình đã cho gì, tiện cho lần biếu sau khỏi trùng.

Những lỗi người mới hay mắc

Không có đế nâng. Món nào cũng nằm bẹp dưới đáy, nhìn từ trên xuống chỉ thấy nắp hộp. Chỉ cần một tấm bìa gấp kê cao phía sau là giỏ có chiều sâu ngay.

Dùng quá nhiều rơm giấy. Rơm giấy là để chèn, không phải để khoe. Rơm phủ kín đến nửa thân hộp làm người nhận có cảm giác giỏ bị độn, và khi mở ra rơm rơi vương khắp nhà.

Buộc nơ trước khi bọc màng. Nơ bị màng ép bẹp, nhăn nhúm. Ruy băng luôn là bước sau cùng, buộc ở ngoài màng, đúng chỗ gom miệng.

Chọn giỏ quá lớn so với số món. Giỏ rộng mà ít món phải độn nhiều, nhìn thưa và trống. Thà chọn giỏ nhỏ hơn một cỡ, các món chen sát nhau trông đầy đặn và chắc tay hơn.

Để quà nằm trong túi nilon của cửa hàng. Nhiều người đặt nguyên túi nilon in tên cửa hàng vào giỏ cho nhanh. Bỏ túi ra, chỉ để lại bao bì của chính sản phẩm; nếu sản phẩm đóng túi trơn không đẹp, bọc lại bằng giấy kraft và buộc dây gai.