Đi chơi về mà quên quà cho cả phòng thì ngại, mà mua cho hai chục người thì một phần đáng kể tiền chuyến đi bay theo. Đa số người đi du lịch rơi vào một trong hai cái bẫy: mua vội ở quầy sân bay với giá cao, hoặc mua quá nhiều ở chợ du lịch rồi phải trả thêm tiền hành lý quá cước.
Cách gọn hơn là quyết định từ trước khi đi: quà chung để bàn hay quà riêng từng người, ngân sách mỗi đầu người bao nhiêu, mua ở đâu trên đường đi. Bài này giúp bạn tính con số đó và chọn món hợp với từng điểm đến phổ biến.
Quà chung hay quà riêng: chọn trước khi đi
Quà chung để bàn tiết kiệm nhất. Vài túi mứt, vài hộp bánh bày ra khay cho cả phòng dùng là kiểu phổ biến nhất ở văn phòng. Với 20 người, ba bốn món chung, mỗi món một vài gói là đủ; tổng chi thường thấp hơn nhiều so với chia phần riêng.
Quà riêng tạo cảm giác được nhớ tới. Một túi nhỏ ghi tên từng người có ý hơn, nhưng tốn tiền và tốn chỗ trong vali hơn hẳn. Kiểu này hợp với nhóm dưới mười người hoặc khi bạn muốn cảm ơn đồng nghiệp đã gánh việc thay trong lúc bạn nghỉ.
Kết hợp: quà chung cho phòng, quà riêng cho vài người. Đây là cách cân bằng nhất. Cả phòng có khay đồ ăn chung; trưởng phòng, người trực thay bạn, người thân nhất trong nhóm có thêm một món nhỏ riêng.
Tính ngân sách theo số người
Ví dụ dưới đây dùng mức trung bình 20–40 nghìn mỗi người cho quà chung, cộng thêm phần quà riêng cho vài người. Con số chỉ để minh hoạ cách tính, giá thật tuỳ nơi mua.
| Quy mô phòng | Quà chung (để bàn) | Quà riêng (vài người) | Tổng tham khảo |
|---|---|---|---|
| 15 người | 3 món, khoảng 300–500 nghìn | 2 phần nhỏ | khoảng 500–800 nghìn |
| 20 người | 3–4 món, khoảng 400–700 nghìn | 2–3 phần nhỏ | khoảng 700 nghìn–1 triệu |
| 30 người | 4–5 món, khoảng 600 nghìn–1 triệu | 3 phần nhỏ | khoảng 900 nghìn–1,4 triệu |
Món nào hợp để bàn văn phòng
Quà để bàn cần bốn tiêu chí: ăn được bằng tay không cần dao kéo, không nặng mùi, không dính tay, chia nhỏ được. Bánh khô, kẹo, mứt khô, trái cây sấy, hạt rang đạt cả bốn. Trái cây tươi cần rửa, gọt; mắm, khô cá thì mùi ám cả phòng; bánh ướt nhanh hỏng nếu đồng nghiệp chưa kịp ăn.
Nên chọn ít nhất một món mặn và một món ngọt, vì không phải ai cũng hảo ngọt. Gói nhỏ đóng sẵn từng phần tiện hơn túi lớn phải bốc tay, cả về vệ sinh lẫn việc người tới muộn vẫn còn phần.
Một chi tiết làm khay quà có ý: đặt cạnh mỗi món một mẩu giấy nhỏ viết tay "Mứt hồng treo gió, Đà Lạt" hay "Mè xửng, Huế". Đồng nghiệp biết mình đang ăn gì, từ đâu, và món quà có câu chuyện thay vì chỉ là đồ ăn vặt.
Gợi ý theo điểm đến phổ biến
Ưu tiên món khô, nhẹ, khó vỡ:
- Đà Lạt (Lâm Đồng): hồng treo gió, mứt dâu, mứt atiso, trà atiso túi lọc, khoai lang dẻo. Hồng treo gió thật mềm dẻo, có lớp phấn trắng tự nhiên; hàng sấy công nghiệp cứng và đều màu hơn.
- Huế: mè xửng, kẹo cau, tré gói lá (chỉ khi mang về ngay), ruốc Huế. Mè xửng là món an toàn nhất để chia văn phòng.
- Phú Quốc (An Giang, trước thuộc Kiên Giang): tiêu, hạt điều, khô cá, sim rừng sấy. Nước mắm là chất lỏng có mùi, cần xem quy định hành lý của hãng bay trước khi mua.
- Hà Nội: ô mai, bánh cốm, kẹo lạc, chè. Ô mai nhiều vị cho cả phòng chọn.
- Sa Pa (Lào Cai): hạt dẻ, mận sấy, táo mèo sấy. Thận trọng với "thịt trâu gác bếp" bày bán đại trà ở điểm du lịch, chất lượng và nguồn gốc rất khó kiểm.
- Cần Thơ, miền Tây: bánh pía (Sóc Trăng cũ), kẹo dừa (Bến Tre cũ), mứt chuối, bánh phồng. Bánh phồng nhẹ nhưng cồng kềnh, cân nhắc chỗ trong vali.
- Đà Nẵng, Hội An: bánh khô mè, bánh đậu xanh, tré, chả bò. Chả bò cần giữ lạnh, chỉ mang khi bay ngay về.
Những bẫy hay gặp khi mua quà du lịch
- Mua ở quầy ngay điểm tham quan hoặc sân bay: tiện nhưng giá thường cao hơn chợ địa phương; dùng cho món còn thiếu vào phút chót thì được.
- Theo xe đưa khách vào "cơ sở sản xuất": nhiều nơi bán giá du lịch, bao bì đẹp mà hàng chưa chắc làm tại chỗ.
- Mua quá tay ngày đầu: phải xách cả chuyến, đồ dễ hỏng vì nắng nóng. Để quà vào một hai ngày cuối.
- Quên tính hành lý: hành lý xách tay có giới hạn trọng lượng; vượt mức phải mua thêm cân ký gửi, có khi bằng tiền cả một món quà.
- Món không rõ hạn dùng: bánh, mứt bán xá không nhãn khó biết còn dùng được bao lâu, dễ bị hỏng trước khi đến tay đồng nghiệp.
Đóng vali cho quà khỏi nát
- Xếp hộp cứng, túi hạt xuống đáy và hai bên thành vali làm khung.
- Đặt quần áo mềm vào giữa để chèn, bánh giòn và đồ dễ vỡ đặt trong lòng quần áo.
- Món có mùi hoặc có dầu (khô cá, ruốc) cho vào túi zip hai lớp.
- Không đặt chai lọ cạnh nhau; nếu có, quấn khăn hoặc áo quanh từng chai.
- Cân thử vali trước khi ra sân bay để không bị bất ngờ ở quầy.
Mua ở đâu trong chuyến đi cho đỡ tốn
Chợ trung tâm của thành phố du lịch, như chợ Đà Lạt, chợ Đông Ba ở Huế hay chợ Dương Đông ở Phú Quốc, có nhiều sạp bán cùng một loại hàng nên giá cạnh tranh hơn quầy lưu niệm. Đi một vòng hỏi giá ba bốn sạp trước khi mua, đừng chốt ở sạp đầu tiên. Nói rõ bạn mua số lượng cho cả văn phòng, nhiều sạp sẵn sàng bớt hoặc tặng thêm.
Siêu thị lớn ở địa phương cũng là lựa chọn đáng cân nhắc cho món đóng gói như bánh, kẹo, mứt: giá niêm yết, có nhãn, có hạn dùng, không phải mặc cả. Món làm thủ công như hồng treo gió, tré, mè xửng làm tay thì mua ở chợ hoặc cơ sở được người địa phương chỉ thường ngon hơn.
Hỏi người địa phương — chủ nhà nghỉ, tài xế, người bán hàng ăn — họ hay mua quà ở đâu khi đi thăm họ hàng. Câu trả lời thường khác hẳn những điểm có xe du lịch dừng.
Bày quà ở văn phòng cho có ý
Đừng để nguyên túi nilon trên bàn chung. Một chiếc khay hoặc đĩa lớn, các món xếp thành từng nhóm, mỗi nhóm một mẩu giấy ghi tên và nơi làm, đặt ở chỗ mọi người đi qua — bàn nước, quầy pantry. Nhắn vào nhóm chat của phòng một dòng ngắn: quà từ đâu, món nào ngọt, món nào mặn, món nào nên ăn trong ngày.
Món có hạn ngắn như bánh tươi, tré, chả nên bày ngay buổi sáng đầu tiên đi làm lại. Món khô như mứt, kẹo, hạt có thể để vài ngày cho người đi vắng còn phần.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi đồng nghiệp nên chi bao nhiêu tiền quà du lịch?
Với quà chung để bàn, nhiều người tính khoảng vài chục nghìn mỗi đầu người là vừa. Không có quy định nào; quan trọng là cả phòng đều có phần và món ăn được. Chi quá nhiều đôi khi khiến đồng nghiệp ngại khi đến lượt họ đi chơi.
Đi công tác có cần mua quà cho cả phòng không?
Không bắt buộc, vì đó là chuyến đi làm. Nhưng nhiều văn phòng có thói quen mang chút đặc sản nơi công tác về dùng chung, nhất là khi chuyến đi dài. Một hai món khô để bàn là đủ.
Quà du lịch có nên chọn đồ lưu niệm thay đồ ăn không?
Với cả phòng, đồ ăn thường được ưa hơn vì dùng hết, không chiếm chỗ. Đồ lưu niệm như móc khoá, nam châm dễ bị bỏ quên. Đồ lưu niệm chỉ hợp cho vài người thân mà bạn biết rõ sở thích.
Mua đặc sản online rồi nói là quà du lịch có được không?
Về kỹ thuật thì được, nhưng mất đi ý nghĩa và dễ bị lộ khi bao bì có địa chỉ giao hàng. Nếu không kịp mua trong chuyến đi, cứ nói thật là đặt từ nơi bạn vừa đến, đồng nghiệp vẫn vui.
Làm sao chia quà công bằng khi có người vắng mặt?
Để riêng một phần cho người vắng, ghi tên và cất vào ngăn bàn hoặc tủ lạnh văn phòng. Chọn món khô lâu hỏng giúp người đi công tác hay nghỉ phép về vẫn còn phần dùng được.
